“ЎЗБЕКИСТОН ШАРҚ РЕНЕССАНСИ III БОСҚИЧИ ОСТОНАСИДА”

Абдуҳаким Шаръий ЖУЗЖОНИЙ,

юридик фанлари доктори, профессор (Швеция):

Тарих фанлари доктори, профессор Убайдулла Уватов билан мен бундан 40 йил илгари Ўзбекистон Қаҳрамони (марҳум) Эркин Воҳидов иш жойларида кўришгандим. Илк танишувимиздан бошлаб бизнинг ўртамизда илмий ҳамкорлик, дўстона мулоқот бошланди. Ҳаттоки, кейинчалик жуда кўплаб илмий сафарларда бирга бўлиш насиб қилди.

Убайдулла Уватов Насафийлар сулоласининг илмий анъаналари, тадқиқотчилик ва илм-зиё улашишдек машаққатли фаолияти давомчиси сифатида юксак эҳтиром ва мукофотга лойиқ олим. Шу боис, Президентнинг у кишини “Фидокорана хизматлари учун” ордени билан мукофотлаш тўғрисидаги Фармони тарихий ҳодисаларни ёдга солади. Чунки давлат раҳбарлари, уларнинг моддий ва маънавий ҳимояси бўлмаса, илм-фан ҳам ҳеч қачон ривожланмайди. Бунинг аниқ исботлари бор. Ўз ҳукумронлиги даврида Сайфуд-давла Ҳамадоний “Иккинчи муаллим” сифатида дунёга танилган Абу Наср Фаробийни ҳимоясига олмаганида у ўзнинг дунё тамаддунига хизмат қилган асарларини ярата олмасди. Худди шунингдек, агар Ал-Мағриб подшоҳининг ҳимояси, яъни моддий ва маънавий ёрдами бўлмаганида Абдураҳмон ибн Халдун “Тарих фалсафаси отаси” сифатида дунёга танилиши ва ўзининг нодир асарлари, айниқса, “ал-Муқаддима”ни яратмаган бўларди. Темурийлар даврида ҳам илм-фан намояндаларига эътибор бўлмаганида Мир Алишер Навоий ўзиниг 32 томлик асарини яратишга имкон топмаслиги мумкин эди. Демак, бугун Ўзбекистонда ҳам илм-маърифат ва зиёлиларга давлат, шахсан Президентнинг ҳимояси бўлмаса, илму фан бу қадар олға одимламаган бўларди.

Мамлакатда зиёлиларга, илм соҳибларига кўрсатилаётган бундай юксак эътибор, энг аввало, Ўзбекистонда Шарқ ренессансининг учинчи даври бошланганидан далолат беради.

Машҳур Маъмун академиясида камолга етган Ибн Сино, Мусо ал Хоразмий, Абу Райҳон Беруний, ибн Ироқ, Абу Саҳал Масиҳий каби юзлаб алломалар Шарқ уйғониш даврининг биринчи босқичига, Темурийлар даври тамаддунининг ёрқин вакиллари — Мирзо Улуғбек, Алишер Навоий, Заҳириддин Муҳаммад Бобур каби олимлар иккинчи юксалиш босқичига ҳисса қўшгани қиёс қилинса, Шарқ ренессансининг учинчи босқичи мустақилликдан сўнг бошланди ва Шавкат Мирзиёев раҳбарлиги даврида у юксалиш босқичига кўтарилиб, иқтисодий ва ижтимоий, маънавий ҳаётнинг барча соҳаларини қамраб олмоқда.

Ўзбекистонда сўнги уч йил ичида содир бўлган ўзгаришларни кўриб ҳайрон қолади киши. Қисқа муддатда давлат бошқаруви, ички ва ташқи сиёсат, илм-фан ҳамда маданият, умуман барча жабҳаларда инсон тасаввур қила олмайдиган даражадаги ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Қайси бир соҳани олмайлик, масалан, ижтимоий, илм-фан, адабиёт, санъат, спорт соҳаларими, ҳамма-ҳаммасида тараққиёт, ривожланиш бошланган. Шунинг учун ҳам мен Ўзбекистонда ушбу даврни, том маънода, “Шарқ ренессансининг учинчи даври”, деб атадим. Бунинг яққол мисолларидан бирини Убайдулла Уватов сингари олимнинг илм-фан ривожи йўлидаги ҳиссаси ва фидокорона хизмати бугун Ўзбекистонда кенг нишонланиб, давлат мукофоти билан тақдирланганида ҳам кўриш мумкин.

 

ИЛМ-МАЪРИФАТ ВА ОЛИМЛАРИ ҚАДРЛАНГАН ЮРТ

Хабарингиз бор: куни кеча манбашунос олим — тарих фанлари доктори, профессор Убайдулла Уватовнинг 80 йиллик юбилейи тантанали нишонланди. Нафақат Ўзбекистон ва Марказий Осиё, балки жаҳон илм-фани жамоатчилиги орасида ҳам таниқли бўлган олим Ўзбекистон Республикаси президенти Шавкат Мирзиёевнинг Фармони асосида “Фидокорона хизматлари учун” ордени билан мукофотланди. Давлатимиз раҳбарининг олимга кўрсатган бундай эътибори кенг жамоатчилик, айниқса, зиёлилар томонидан илиқ кутиб олинди.

Тантанали маросимда Убайдулла Уватовни қутлуғ ёши билан қутлаб давлат ва жамоатчилик вакиллари, маданият ва илм аҳли ўз самимий табрикларини билдирди. Қуйида ушбу табрик сўзларидан намуналар келтиришни жоиз топдик. Зеро, олим меҳнатининг давлатимиз юксак мукофотига сазовор бўлиши бутун зиёлиларга Юртбошимиз томонидан кўрсатилаётган эҳтиром намунасидир.

БУХОРО – ИСЛОМ МАДАНИЯТИ ПОЙТАХТИ

Фан, таълим ва маданият масалалари бўйича бўйича Ислом ташкилоти – ISESCO 2020 йилда Бухоро шаҳрини “Ислом олами маданияти пойтахти”,  деб эълон қилинди.

ХАЛҚИМИЗ ҚАЛБИДАГИ БАРҲАЁТ СИЙМО

Мамлакатимизнинг Биринчи Президенти Ислом Каримовни ҳақиқатан ҳам буюк тарихий шахс сифатида ҳамюртларимиз, балки қўшни давлат вакиллари ҳам жуда яхши билишади.